Robin Li đánh bại Google và biến công cụ tìm kiếm của ông trở thành công cụ số 1 ở Trung Quốc. Giờ thì ông muốn đưa nó ra toàn thế giới, nhưng phải mất khá nhiều công sức để thế giới có thể tin tưởng vào Baidu.
Các CEO thường được nhiều người thần tượng. Nhưng Robin Li, CEO của công cụ tìm kiếm Baidu, 41 tuổi được đào tạo ở Mĩ , thì còn hơn thế, ông có hẳn một fan club. Hàng năm tại hội nghị Baidu Thế giới diễn ra ở Bắc Kinh, các thanh viên của fan club đến tham gia để có thể tận mắt thấy được thần tượng của họ.
Vào một buổi sáng cuối tháng Chín, khoảng 30 sinh viên đã đứng đợi đầy hy vọng bên ngoài khách sạn China World tọa lạc ở trung tâm Bắc Kinh. Khi mà Li chui ra khỏi một chiếc sedan màu xanh đậm, các fan hâm mộ vây lấy ông, vẫy các băng rôn và la hét gọi tên ông trong khi ông đang chụp hình với một cụ cười hết sức miễn cưỡng và gượng gạo, rồi sau đó lao như tên bắn vào trong nhà để chuẩn bị trước khi đọc diễn văn. Yan Huifeng, một sinh viên của dại học Tứ Xuyên trả lời hết sức phấn khích khi được phỏng vấn:”Robin Li là thần tượng của tôi, ông ấy vừa đẹp trai thông minh lại còn nổi tiếng nữa”
Tuy cực kì hâm mộ Robin Li, nhưng câu lạc bộ này không hoàn toàn thích thú với sản phẩm của ông. Yan cho biết Baidu đã điều phối chương trình, họ đưa cô ra thành phố rồi chi các khoản ăn uống ngủ nghỉ để cô tham gia vào chương trình chào đón Li. Mọi học sinh sinh viên được hỏi đều nói rằng họ cực kì ngưỡng mộ Robin Li, tuy nhiên sự ngưỡng mộ có giới hạn của nó. Một sinh viên được phỏng vấn cho biết:”Nếu tôi muốn biết về những thứ xảy ra ở nước ngoài, tôi sẽ dùng Google, chứ còn thông tin của Baidu không được khách quan lắm, nó chịu ảnh hưởng của chính phủ rất nhiều”
Thế giới biết rằng Baidu là công cụ tìm kiếm đã đá Google văng khỏi Trung Quốc, với sự giúp sức của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Công ty này có thị phần lớn nhất thế giới, chiếm 73% người dùng Internet, có mức vốn hóa thị trường lên đến 38.3 triệu dollar, đứng hàng thứ 5 thế giới, chỉ sau Google (GOOG), Amazon (AMZN) , Tencent (một công sy sản xuất ứng dụng nhắn tin tức thời và game có trụ sở ở Thẩm Quyến), và chỉ thua eBay (EBAY)trong gang tấc. Nó lớn hơn Yahoo (YHOO) đến 57% và có triển vọng tươi sáng hơn hẳn. Ông Gene Munster, nhà phân tích của Piper Jaffray (PJC) nhận xét :”Bai du có hoạt động kinh doanh ổn nhất thế giới. lợi nhuận thì cao, tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định cùng với lượng người dùng Internet ngày một tăng ở Trung Quốc, lại còn được nhà nước chống lưng. Về cơ bản nó là một dạng công ty độc quyền được bảo trợ bởi chính quyền.
Giá cổ phiếu của Baidu đã tăng gấp đôi kể từ tháng Giêng, khi mà Google (GOOG) lần đầu tiên tiết lộ rằng các hacker Trung Quốc đã nhắm mục tiêu vào các mail server của họ và tuyên bố “một cách tiếp cận mới” đến Trung Quốc, còn Google thì nói rằng sẽ không còn kiểm soát nội dung kết quả tìm kiếm nữa. Trạng thái công khai cao độ này cuối cùng đưa Google bắt đầu chuyển hướng các truy vấn về cho trang Google địa phương ở Hồng Công. Điều này cho phép Google tránh được các quy tắc kiểm duyệt nội dung nghiêm ngặt mà Baidu và các công ty khác ở trong Đại lục phải tuân thủ, trong khi đồng thời đẩy công ty vào một tình thế rất bất lợi trước thì trường siêu rộng lớn ở Trung Quốc. Ông Eric Schmidt, CEO của Google cảm thán:”Cứ chúng tôi nhận được gì thì Robin cũng phải có được đúng y như thế”. Schmidt cho rằng luật chơi hoàn toàn không công bằng khi mà mọi lợi thế đều nghiêng về phía Baidu, mặc dù ông phải công nhận rằng Robin Li hội đủ những tố chất để mà có thể có cho riêng mình một cái fan club:”Robin là một hình mẫu điển hình của một doanh nhân thông minh, anh ấy có thể xoay chuyển được những cuộc xung đột bên trong nội bộ Trung Quốc vốn rất gay gắt”.
Trong khi mà Robin khiến những người đều hành Google phải kính trọng dù là miễn cưỡng, thì chiến lược hoạt động của Baidu lại tương phản hoàn toàn với phương châm của những người sáng lập Google (dù không mấy khi thể hiện được) : Đừng trở thành quỷ dữ (Don’t be evil). Nếu lăn lộn trên Web bằng kinh nghiệm và tránh những thiên vị thương mại là nguyên tắc đạo đức của một search engine thì trong mắt các đối thủ cạnh tranh Baidu là một công ty cực kì vô đạo đức. Trong nhiều năm qua vô số các nhà làm quảng cáo đã phàn nàn trên các diễn đàn của Trung Quốc rằng Baidu đã bí mật trừng phạt những website cắt giảm chi phí “lót tay” cho Baidu bằng cách giảm thứ hạng của chúng trên bảng xếp hạng. Chủ tịch của tập đoàn Internet Alibaba là ông Jack Ma cho rằng Baidu không xử phạt công minh khi mà cứ tự ý giảm hạng của các công ty đồng ý treo các quảng cáo của Alibaba.
Robiin Li chống lại những cáo buộc này, ông cho rằng công ty của mình không bao giờ liên kết kết quả tìm kiếm với với quảng cả. Ông phát biểu rất nghiêm túc:”Chúng tôi có cả một cái Vạn lý trường thành bên trong chính công ty để ngăn giữa tìm kiếm và các nhóm quảng cáo. Tất cả những lời nói ra nói ra nói vào đấy chỉ là sản phẩm của thuyết âm mưu thôi. Chẳng có lý do gì để chúng tôi phải làm những điều đó cả. Tìm kiếm có trả tiền đã được thử thách và chúng tôi tự tin rằng chúng tôi có thể kiếm được rất nhiều tiền chỉ bằng cách cố hết sức làm những thứ đúng đắn cho người dùng và các đối tượng treo quảng cáo. Dù vậy thì “thuyết âm mưu” vẫn có sức hấp dẫn rất lớn, rất nhiềungười dân Trung Quốc nhanh chóng tin những thứ rất ghê gớm về Baidu: năm 2008 công ty này đã phủ nhận mọi cáo buộc của cộng đồng mạng rằng tập đoàn Sanlu, một công ty bán sữa có trộn melamine rất độc, đã “đi đêm” với Baidu để khiến Baidu phải “ngậm miệng ăn tiền” và bưng bít những bê bối của tập đoàn này khỏi các kết quả tìm kiếm. Thống kê sơ bộ cho thấy ít nhất 6 trẻ đã chết và hơn 54000 người đã phải nhập viện. Baidu chỉ thừa nhận rằng thỉnh thoảng hơi lỏng lẻo trong việc giám sát các nhà quảng cáo. Cuối năm 2008 Baidu thú nhận đã làm nổi bật các tìm kiếm trả về kết quả quảng cáo những doanh nghiệp y tế chưa được cấp phép, mặc dù ông Greg Penner, thành viên hội đồng quản trị của Baidu đã nhấn mạnh rằng chẳng có ai trong nganh công nghiệp tìm kiếm ở Trung Quốc đi làm cái việc dò xét các bên trả tiền quảng cáo cho họ.
Thêm một lời phủ nhận khác: Baidu nói rằng họ không phải là một vương quốc được xây dựng bằng vi phạm bản quyền Internet, mặc dù dịch vụ cung cấp nhạc MP3 của Baidu cho phép người dùng tải nhạc về thoải mái không mất tiền. Ngành công nghiệp thu âm đã đâm đơn kiện vào năm 2005, tuy nhiên tchính quyền và bồi thẩm đoàn đứng về phía Baidu, đồng ý với luận điểm rằng dịch vụ âm nhạc của Baidu chỉ hướng dẫn người dùng đến các nội dung mà họ cần bằng cách đưa liên kết đến những trang web âm nhạc nổi tiếng.
Đối với phần đông người dùng bên ngoài phạm vi Trung Quốc, thì mấy chuyện về bản quyền chẳng đáng bàn nếu so với việc kiểm duyệt thông tin. Giống như tất cả các công ty dịch vụ web của Trung Quốc và Google tiếng Trung cho đến nay, theo lệnh của chính phủ Trung Quốc, Baidu cũng phải chặn tất cả các kết quả có nội dung khiêu dâm hay các vấn đề liên quan đến nền độc lập của Đài Loan, Dạt Lai Lạt Ma hay cuộc thảm sát ở Thiên An Môn năn 1989. Việc thi hành chính sách này gọi là luzi trong tiếng Trung, nghĩa là “tự tỷ luật”, và Baidu đã thực hiện rất tốt. Năm ngoai công ty này đã được nhận một trong 20 giải thưởng của Hiệp hội Internet Trung Quốc, được trao cho những tập đoàn được gọi là “ngành công nghiệp tự điều chỉnh”
Li là con thứ tư trong một gia đình công nhân có năm người con ở Sơn tây, một thành phố nghèo ở miền bắc Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh năm 1991, anh nhận được học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Sau khi tốt nghiệp cao học ngành khoa học máy tính của Đại học New York năm 1994, Robin đầu quân cho bộ phận nghiên cứu của Dow Jones tại New Jersey và sau đấy là Infoseek tại thung lũng Silicon. Trong thời gian này, Li dành nhiều thời gian giải quyết vấn đề cơ bản nhất của Internet là phân loại thông tin. Tuy ở Mĩ nhiều năm nhưng lòng trung thành với quốc gia của ông thì không ai dám bàn cãi. Ông Li cho biết việc Baidu gây ảnh hưởng lên kết quả tìm kiếm là để tuân theo luật pháp Trung Quốc và nếu không thực hiện nghiêm chỉnh thì có nguy cơ bị tước giấy phép hoạt động và điêu đó sẽ gây nguy hại tới người dùng và các nhà đầu tư. Trước ngày viễn ra sự kiện Baidu World vài hôm, ông Li có trả lời phỏng vấn:”Nếu mà luật pháp buộc phải cấm một số loại thông tin, có thể là các nội dung khiêu dân hay phản động, tôi tin tưởng rằng các lệnh cấm đó là có lý do của nó cả”. Cẩn thận lựa lời ông nói thêm:”Tôi là một doanh nhân, không phải chính trị gia. Tôi không nên bị đặt vào vị trí phải trả lời những cuộc gọi như thế này”
Thay vì thế, Li tập trung vào tương lai: mở rộng hướng phát triển vào game, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến, trình làng dịch vụ video tương tự Hulu có tên gọi Qiyi và cso gắng đưa tên tuổi Baidu ra khỏi phạm vi Đại lục.Ông cho biết các kĩ sư của công ty đang tiến hành dịch các ứng dụng web ra rất nhiều thứ tiếng. “Tôi hy vọng trong 10 năm tới, Baidu sẽ phổ biến ở 50% các quốc gia trên thế giới. Sớm hay muộn các bạn cũng sẽ thấy những công ty thuần Trung Hoa thực sự có tác động toàn cầu. Tôi tin Baidu có đủ khả năng để là một trong những công ty như thế . Chúng tôi có thể cạnh tranh trên cơ cở toàn cầu”
Tuy nhiên, trước khi Baidu có thể bành trướng đến mức đó,nó cần phải trả lời một câu hỏi hiển nhiên ai cũng đặt ra trong thời buổi mà cả những công ty Internet minh bạch toàn bộ hoạt động cũng phải đấu tranh để giành lấy sự tin tưởng của người dùng :”Tại sao tôi phải tin dùng Baidu??” Rebecca MacKinnon,một thành viên cao cấp của New America Foundation chuyên viết về Internet ở Trung Quốc. nhận định :”Cùng một lý do với chuyện không ai tin những thông tin của hãng tin Tân Hoa Xã khi nó cố gắng mở rộng ra thế giới, việc bành trướng phạm vy hoạt động của bất cứ công ty Trung Quốc nào cũng cực kì khó khăn khi mà vừa phải đáp ứng được những yêu cầu về nội dung của chính phủ, vừa gây dựng được lòng tin vào nội dung tin tức của người dùng”/
Tháng sáu vừa rồi, Baidu đã thuê Kaiser Kuo, mọt chuyên gia về Internet và là tay guitar cũ của nhóm rock thập niên 90 Tang Dynasty vào vị trí giám độc truyền thông quốc tế. Vai trò của Kuo một phần là để kể cho thế giới nghe câu chuyện về Baidu. Ông nói :”Công ty này ứng xừ kiểu khẩu xà tâm phật thôi, nhìn bề ngoài có vẻ mờ ám nhưng thực sự hoạt động bên trong rất tốt”
Baidu nói rằng họ không xấu xa, tất cả mọi lời đồn thổi chỉ là do hiểu lầm. Và vì không chỉ làm ở mảng tìm kiếm, công ty còn phát triển cả mảng video game và thương mại điện tử, cũng như đang có kế hoạch xâm nhập những thị trường bên ngoài Trung Quốc, nên Baidu mong muốn thế giới có thể hiểu, thông cảm và có thể tin tưởng họ.
Mấu chốt cho việc triển khai và đổi mới thương hiệu Baidu là lợi dụng hình ảnh của Robin Li. Từng chỉ kiếm được 45000$ một năm khi còn ở Silicon Valley, hiện nay Li là người giàu thứ hai Trung quốc, với tài sản ước tính 7.2 triệu dollar (theo thống kê của tạp chí Forbes)
Li là một diễn giả rất điềm đạm nhưng kiệm lời và luôn thạn trọng khi trả lời phỏng vấn báo chí. Bạn bè và đồng nghiệp nói rằng ông vẫn còn là một kĩ sư, và Baidu là cuộc đời ông ấy. Có rất nhiều giai thoại về chuyện làm việc của Li. Từ chuyện làm việc xuyên đêm tại văn phòng đến chuyện ngủ gật trong xe ngay khi vừa lái đến nhà vì quá mệt không lết nổi đến cửa nữa. Có một điều thể hiện lòng tin thành kính của Li vào tương lai của Baidu: theo các hồ sơ công khai tài chính, Li chưa từng bán bất cứ một cổ phiếu nào của Baidu.
Gần đây, Li bắt đầu xây dựng cho mình một lý lịch được quốc tế hóa. Trong tháng bảy, lần đầu tiên ông tham dự hội nghị thường niên của Allen & Co ở Sun Valley, Idaho. tại đây ông tình cờ tìm được một đồng minh tự nhiên, người sáng lập nên Facebook, không ai khác chính là Mark Zuckenberg. Cả hai đã nói chuyện với nhau rất nhiều lần. Ngày 15 tháng 11, Li sẽ tham gia lần đầu tiên vào một diễn đàn công cộng ở Silicon Valley, tại hội nghị Web 2.0 ở San Francisco.
Li có cái bệ phóng cực mạnh là các nhà đầu tư ở Mĩ của ông. Một thập niên trươc họ đã từng chống lưng cho một anh chàng kĩ sư rụt rè và chưa từng nghĩ là sẽ có một ngày ông trở thành con ngỗng đẻ trứng vàng cho họ. Ông Hugo Shong, một đối tác sáng lập nên IDG Capital Parter (công ty này cắm rễ rất sâu ở Trung Quốc, từng đầu tư đến 1.5 triệu dollar vào Baidu và cổ phần hiện tại có giá trị lên đến 170 triệu dollar chỉ tính trên các cổ phiếu phát hành lần đầu vào năm 2005) cho biết cảm nghĩ:”Anh ấy (Robin Li- ND) có đầy đủ các tố chất để trở thành một doanh nhân giỏi. Chúng tôi từng rất lo lắng về trình độ tiếp thị của anh ta. Anh ta kín tiếng quá”
Scott Walcheck, một mạnh thường quân ở Alamo (Califorrnia) đã đặt vào cửa Baidu 1.25 triệu dollar để rồi thu lại hàng trăm triệu dollar, nóirằng trong suốt những năm đầu thành lập công ty, ông và các nhà đầu tư thường bất đồng với Robin Li ở hầu như tất cả các hành động. “Gần như là cứ cái gì chúng tôi nghĩ là đúng thì anh ta nghĩ là sai. Và anh ấy thì lúc nào cũng đúng”
Baidu là niềm tự hào của người Trung Quốc, nhưng xuất phát điểm của nó thì lại nằm ở Silicon Valley. Năm 1998, người đồng sáng lập với Li và Eric Xu, vốn là đại diện bán hàng của một công ty công nghệ sinh học của Mĩ bỗng nảy ra ý tưởng làm 1 bộ phim tài liệu về những cuộc cải cách của Mĩ. Tranh thủ người quen là nhà làm phim tài liệu nổi tiếng người Mĩ gốc Hoa Ruby Yang, Xu đã có buổi phóng vấn với nhà đầu tư mạo hiểm người Mĩ gốc Anh Michael Moritz và hiệu trưởng tương lai của đại học Stanford John L. Hennessy. Khi Xu thu xếp được một buổi phóng vấn với Jerry Yang, người sáng lập nên Yahoo, ông đã mang theo hai người bạn đến buổi ghi hình: một là một đại diện bán hàng tên Melissa Li, người thứ hai là chồng bà ấy, Robin Li
Xu tiến hành phỏng vấn trong khi Li và Melissa chỉ đứng nhìn lặng lẽ. Xu kể lại sau hơn một thập kỉ:”Tôi được truyền rất nhiều cảm hứng, và tôi chắc chắn Robin cũng cảm thấy như vậy, thấy một người Trung Quốc có thể tạo ra một công ty mạnh mẽ đến dường nào”
Trong suất chiếu đầu tiên trong khuôn viên đại học Stanford năm 1999, Xu nói Melissa đã đưa anh ra sau cánh gà và tuyên bố rằng cô muốn chồng mình sáng lập một công ty trên Internet.
Li có một niềm tin thành kín vào lĩnh vực tìm kiếm. Năm 1996 ông nhận được bàng sáng chế liên quan đến lĩnh vực mà ông gọi là phân tích liên kết, một cách để xếp hạng danh sách tìm kiếm theo số lượng viếng thăm website. Hai sinh viên đang theo học chương trình tiến sĩ Lary Page và Sergey Prin cũng độc lập nghiên cức thuật toán tương tự mang tên PageRank. Lấy cảm hứng từ Yang và được sự thúc đẩy của Melissa, Xu và Li quyết định sử dụng nghiên cứu của LI để xây dựng một công cụ tìm kiếm để đánh thức thi trường Internet Trung Quốc vẫn còn đang say ngủ.
Tìm kiếm nguồn vốn khắp mọi nơi, họ mang kế hoạh kinh doanh của họ đến giới thiệu với Bob King, một mạnh thường quân lớn ở Sillicon Valley, người đã bỏ tiền ra đầu tư cho Oracle (ORCL) và đã từng được Xu phỏng vấn. Greg Penner, đối tác của King vào thời điểm đó, nhớ lại rằng “Li muốn tạo ra một công ty truyền thông lớn. Đó là viễn cảnh Li đã nhìn ra từ những ngày đầu tiên. Chúng tôi không hoàn toàn tin là điều đó sẽ xảy ra. Chúng tôi nghĩ nếu ngày ấy, vào một phút giây khác, và chúng tôi muốn làm một điều tương tự, thì Li vẫn sẽ là người làm nên lịch sử”
Với 1.2 triệu dollar tiền vốn từ King, Penner và Walcheck, Xu với Li để vợ ở lại Mĩ và chuyển về ở chung phòng trong một khách sạn gần đại học Bắc Kinh. Họ ở lại đó một năm, làm việc khoảng 15 giờ một ngày trong một văn phòng gần nơi ở. Cuối năm đó họ kiếm thêm được 10 triệu dollar từ IDG và ePlanet Ventures, một chi nhánh của công ty đầu tư mạo hiểm Draper Fisher Jurvetson.
Thật may mắn là từ những ngày đầu, Baidu không bị so sánh như là một Google thứ hai, và đón nhận được nhiều sự mong đợi sẽ trở thành một Inktomi khác, một công ty Hoa Kì cung cấp một dịch vụ tìm kiếm trên các Web portal khác và cuối cùng đã mua lại Yahoo vào năm 2002 với giá 235 triệu dollar. Thay vì tổ chức thành một trang web độc lập, Baidu cấp quyền đánh dấu chỉ mục tìm kiếm cho Sina (SINA) và Sohu.com, sau đó là các cổng phụ thuộc Trung Quốc, rồi tính phí chọ mỗi lần có người dùng thực hiện một truy vấn. Bận sao chép mô hình kinh doanh của Yahoo, những công ty này đã không nhận ra được tiêm năng của lĩnh vực tìm kiếm. Charles Zhang, chủ tịch hội đồng quản trị kiêm CEO của Sohu.com thú nhận:”Baidu đã nhận ra và nắm bát cơ hội khi mà chúng tôi không chú ý”.
Tuy nhiên, các mối qian hệ trở nên gay gắt ngay lập tức, vì số lượng yêu cầu truy vấn ngày một tăng mà lệ phí bản quyền của Baidu đã hết hạn trong khi công ty không chịu cấp thêm. Hai người tham gia và việc kí kết những hợp đồng đầu tiên của Baidu nhớ lại rằng Sina đã chậm trễ thanh toán trong khi đang đàm phán lại để gia hạn thỏa thuận cho thuê dịch vụ tìm kiếm. Trêu vào sức mạnh của Baidu, Li quyết định dẹp Sina qua một bên, chọc tức các công thông tin lớn hơn.
Với sự rạn nứt trong quan hệ đối tác do sự thành công của mình, Baidu bắt đầu tìm cách an toàn và tiến hành xây dựng một trang web cho riêng họ. Finian Tan, sau đó là đối tác ở Hồng Công là ePlanet nói rằng ông đã rất lo lắng về triển vọng của công ty nên liên hệ với Jerry Yang, một nhà đầu tư của ePlanet và đề nghị bán Baidu cho Yahoo với giá 40 triệu dollar. Jerry không nhớ rõ phản ứng của ông với đề nghị này, nên liên hệ đến những đồng nghiệp của ông ở Yahoo, những người này không trả lời đề nghị đó (Yang không bình luận gì về câu chuyện này). Baidu chống hiến toàn bộ sức lực vào trang web của riêng họ bởi vì họ không còn lựa chọn nào khác.
Đến năm 2004, Baidu đã cho phép các công ty muốn quảng cáo trả tiền để được ưu tiên xuất hiện trên đầu các kết quả tìm kiếm có liên quan, bắt chước mô hình tiên phong của một công ty ở Pasedana (California) tên là Overture. Baidu thu được lợi nhuận từ một nguồn mới và số traffic của họ tăng phi mã cũng với sự gia tăng số người Trung Quốc sử dụng Internet. .......Mặc dù Google đã cung cấp dịch vụ tìm kiếm ở Trung Quốc thông qua các máy chủ đặt ở nước ngoài kể từ năm 2000, việc đầu tư vào Baidu có nghĩa là đặt nền tảng cho một thương vụ mua lại Baidu và tránh việc tranh chấp với các đối thủ muốn mua sau này. Đấy là lời của cựu CEO Google James Mi, giờ là một nhà tư bản liên doanh ở Bắc Kinh.
Ngay từ đầu Baidu và Google đã không tin tưởng lẫn nhau. Vào cuối năm 2004, Brin và Page đã đến thăm văn phòng của Baidu trong một chuyến viếng thăm Trung Quốc. Xu nói rằng Baidu đã lên lịch cuộc gặp gỡ vào một ngày Quốc lễ, nên văn phong hoàn toàn trống vắng, để các CEO của Google không thể biết có bao nhiêu kĩ sư làm việc ở Baidu. Brin và Page thì từ chối ăn món bánh mì mà Baidu phục vụ vào bữa trưa (James Mi nhớ lại rằng trươc đó Brin và Page đã bị rối loạn tiêu hóa một lần ở Ấn Độ nên đâm thận trọng khi ăn ở nước lạ). Khi mà Brin hỏi rằng logo của Baidu có phải là hình chân chó không thì Li đã chỉnh ông một cách rất cục cằn (đó là chân gấu). Xu nói:”Chúng tôi tôn trọng Google, nhưng như một công ty cạnh tranh ngang hàng, tôi muốn chắc chắn rằng họ cũng tôn trọng chúng tôi như thế”
Vì Baidu sẽ tiến hành cổ phần hóa vào tháng 7 năm 2005, các đề nghị sáp nha[ạ và đầu tư đổ vào tới tấp.Theo một số người thân thuộc với những món đầu tư này, Masayoshi Son, nhà sáng lập nên Softbank muốn Baidu thuộc tư nhân và đề nghị đầu tư 100 triệu dolla với mức định giá công ty là 1 tỷ dollar.Yahoo và Microsoft (MSFT) đưa ra đề nghị sáp nhập lên đến hơn 1 tỉ dollar. Google thì không để mắt đến tiến trình đấy. Đầu não của Google ở Trung Quốc muốn đặt cược 2 triệu dollar vào Baidu. Cuối cùng thì quản lý của Google ở Moutain View (California) đưa ra mức giá 1.6 triệu dollar.
Hội đồng quản trị của Baidu bị chia rẽ, với các đối tác thuộc chi nhánh của ePlanet, tích cực vận động hành lang để bán Baidu cho Google. Li nói:”Thời gian đó với tôi cực kì căng thẳng, suốt ngày tôi phải ngồi nói chuyện với các nhà đầu tư tiềm năng và giải thích cho họ hiểu tại sao họ nên mua cổ phiếu của Baidu. Ban đêm thì phải gọi điện thoại cho các giám đốc để giải thích cho họ hiểu sao không nên bán Baidu quá sớm như vậy”
Cân nhắc các khả năng là Li có thể sẽ từ chức và việc sát nhập có thể là quá hấp tấp, hội đồng thống nhất cổ phần hóa công ty. Asad Jamal, đối tác từ khi mới thành lập của ePlanet và là thành viên hội đồng quản trị của Baidu cho rằng nếu giá thầu là 2 tỉ thì có lẽ mọi việc sẽ khác. Jamal nói :” Cá nhân tôi nghĩ là Google đã bỏ qua một cơ hội rất tốt”
Baidu lên sàn Nasdaq vào ngày 5 tháng 8 năm 2005, và chỉ trong 1 ngày giá cổ phiếu tăng từ 27$ lên 122$ , công ty được định giá nhanh chóng hơn 4 tỷ và rửa hàng trăm triệu tiền đầu tư của các nhà đầu tư từ sớm. Tin tức về các đề nghị cũng in sâu Baidu vào đầu óc khác hành và các nhà quảng cáo, và khiến cho Li trở thành tỉ phú thần đồng web của Trung Quốc.
Google phản ứng với sự thành công của Baidu bằng cách thuê một nhà khoa học máy tính được chú ý của Microsoft và mở một trung tâm nghiên cứu và phát triển ở Bắc Kinh. Li nói:” vào lúc đó tôi đã có những lưu tâm. Google có quá nhiều tiền”.
Tuy vậy, Google chưa bao giờ là một mối đe dọa thực sự, vì những lý do mà nghe qua chẳng ai tin được. Rõ ràng là các dịch vụ ở Trung Quốc của Google không đáng tin cậy một cách bí ẩn, dặc biệt là khi mà chính quyền Trung Quốc đã rất tức giận với Hoa Kì. Google cũng ghi nhận một vài trường hợp họ là nạn nhân của những cuộc tấn công đầu độc hệ thống tên miền, khi mà người dùng gõ google.cn là được đưa luôn qua trang của Baidu.
Một số CEO của Google nhận xét trên quan điểm cá nhân rằng chính phủ Trung Quốc chẳng bao giờ để cho Google thành công trên địa bàn của họ. MacKinnon của New America Foudation nói rằng hệ thống pháp lý của Trung Quốc không được tường minh nên rất khó để chứng minh rằng có vị thiên vị. Bà nói:”Google đã phải sống trong một bầu không khí cực độc ở Trung Quốc. Cho dù đó là kết quả của chính sách từ trên rót xuống hay là mối quan hệ của Baidu với chính phủ gây ảnh hưởng thì tốt hơn là không nên nói gì”.
Trong tháng 11 năm 2009, Kai-Fu Lee tuyên bố rời bỏ Google để bắt đầu một ấp ủ một dự án riêng, đẩy ban lãnh đạo khu vực vào hỗn loạn. Hai tháng sau, Google đã tự tấn công có chủ ý vào các mail server, và sau cuộc tranh luận mà Schmidt cố gắng thuyết phục Brin và Page ở lại Trung Quốc và đã bị bác bỏ, Google quyết định đưa search server đến Hồng Công, tuyên bọ không xấu xa, và rồi rời khỏi chiến địa. David C. Drummond, giám đốc pháp lý của Google nói:”CHúng tôi nhìn từ một quan điểm thương mại và hiểu rằng đây không phải là nhà nước lý tưởng để cạnh tranh công bằng. Sau một vài năm xem xét các nội dung luật pháp, chúng tôi quyết định rằng họ không phù hợp với các giá trị của chúng tôi.”
Google có thể đã thua trong cuộc chiến với chính phủ Trung Quốc, nhưng thật sự nó đã bị đánh bại lần đầu tiên trên thị trường. Li nói rằng động lực thôi thúc ông khi mà đối mặt với Google là nhằm giảm bớt định kiến với Baidu như là một công ty Trung Quốc “Trong đầu hầu hết người tiêu dùng thì sản phẩn của Trung Quốc có chất lượng rất tệ”. Nhưng trong một chiến dịch quảng cáo trên tivi rầm rộ ăn theo một bộ phim Hồng Công nỏi tiếng, Google đã được miêu tả như một người da trắng trình độ yếu kém chỉ có thể hiểu một câu phức tạp tiếng Trung theo một nghãi duy nhất. Một học giả đại diện cho Baidu giải thích câu nói chính xác, nhân vật đại diện cho Google kết phim với cảnh ói ra máu. Li nói về quảng cáo như thế này:”Đấy là cách dễ nhất để cho Google hiểu được rằng Baidu hiểu rõ tiếng Trung hơn họ”.
Trong nhiều năm, Baidu đã chứng minh khả năng của mình trong việc phân tích cú pháp các câu truy vấn bằng tiếng Trung. Baidu cũng đặt nhiều nhân viên bán hàng đi liên hệ quảng cáo, và chứng minh khả năng nắm bắt thị hiếu của người Trung Quốc. Trang chủ của Baidu có đặt sẵn 11 liên kết đến các dịch vụ khác nhau như là Baidu Knows; Baidu Q&A, Baidu Post-bar, một dạng bảng thông báo, và cả Baidu Encyclopedia, một phiên bản Trung Quốc thay thế cho Wikipedia. Giống như google, baidu trở thành một động từ với nghĩa là tìm kiếm gì đó trên internet. Nhà đầu tư mạo hiểm người Mĩ Tim Draper nói:”Robin đã tổng tất cả những tinh tuy của nước Mĩ rồi thêm vào các đặc trưng Trung Quốc”
Dịch vụ Baidu MP3 đã thể hiện được một sức thu hút đặc biệt bởi vì nó cho phép người dùng tải nhạc miễn phí. Trong bản cáo bạch cổ phiếu phát hành đợt đầu, Baidu cho biết dịch vụ âm nhạc chiếm 40% lượng truy cập (con số này nay đã giảm xuống còn 5% chúng tỏ sự quan tâm đến nhạc kĩ thuật số đã giảm rất nhiều). Baidu cho biết họ đang cố gắng đạt được một thỏa thuận với các hãng thu âm và trong năm 2008 đã thuê Catherine Leung, một cựu giám đốc điều hành tại Universal Music Group, để chỉ đạo các cuộc cuộc điều đình. Tuy nhiên, Li nói rằng vi phạm bản quyền không phải là vấn đề của mình. "Nếu người dùng đang tìm kiếm một số loại nội dung được công bố công khai, chúng tôi không thể nói để làm cho công ty thu âm vui lòng là chúng tôi hoàn toàn chặn các loại dịch vụ. Chúng tôi chọn không làm điều đó."CEO của Sohu là Zhang cũng bổ sung lý lẽ :” Đây là ý quan trọng, họ không tiến hành điều gì sai trái, họ chỉ phát tán nó ra thôi”. Dĩ nhiên là Sohu cũng có để link tới các bài nhạc miễn phí, và Zhang nói rằng ông sẽ không cho gỡ bỏ chúng cho đến khi mà Baidu làm trước. “CHúng tôi chỉ đi theo đầu tàu mà thôi”
Google vì nhu cầu phải tạo ra nhưng mối quan hệ chặt chẽ giả tạo với ngành công nghiệp giải trí ở Hoa Kì, nên họ không bao giờ có thể tạo điều kiện cho người dùng vi phạm bản quyền theo cùng 1 cách.Chỉ trong năm 2009 là Google giới thiệu một dịch vụ âm nhạc miễn phí cho phép đặt quảng cáo ở Trung Quốc, liên kết cới các hãng ghi âm.. Dù vậy thì cũng đã quá muộn. Baidu là sự lựa chọn lý thú cho công chúng. trong khi Google được xem như là một loại công vụ tìm kiếm cho giới trí thức ở ven biển, nhưng người tự ngưỡng mộ sự chống đối dũng cảm của họ và lớn tiếng phản đối yêu cầu kiếm duyệt của chính phủ. Li được nghe tin Google bị đe dọa rút giấy phép ở Trung Quốc khi đang trên đường đến văn phòng qua tin nhắn chúc mừng của một người bạn. Bàn về việc Google bỏ chạy, ông lưu ý rằng có hàng ngàn trang web ra đời chỉ vì có một công cụ để giúp công chúng tìm ra nó, ông nói:”Tôi hoàn toàn không đồng ý với cách mà họ đóng khung vấn đề. Có nhiều người không thích chúng tôi. ĐỐi với một dịch vụ có hàng trăm triệu người dùng hàng ngày thì điều đó khá là hiển nhiên, đặc biệt là khi đối thủ cạnh tranhc ủa bạn tuyên bố họ chống chính phủ và không thích chuyện kiểm duyệt”
Vài giờ sau khi chào các fan của mình, Li trình bày trước hội nghị Baidu World. Ông phát biểu bằng tiếng Trung cho đối tượng thính giả là các nhà phát triển và các các bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, và thông báo rằng Baidu sẽ bắt đầu đưa game, video và bản đổ trực tiếp vào trong kết quả tìm kiếm. Sau đó Li tán thưởng Wan Gang, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc đã diễn giải rõ ràng sự cần thiết của những chức năng đó.
Đó là một khoảng khắc mà thể hiện được một sự thật hiếm khi thấy được với những người không phải người người Trung Quốc. Mặc dù nhận thức được rằng Baidu được nhà nước ưu tiên, nhưng CEO của công ty nói rằng họ phải rất cẩn trọng, đặc biết là khi Đảng kiếm soát gay gắt các phương tiện truyền thông. Ông Duncan Clark, Chủ tịch BDA China, một tư vấn đầu tư và công ty tư vấn ở Bắc Kinh nói:”Một trong những thách thức lớn nhất với Baidu là giữ cho những truy vấn và trích dẫn của nó trong sạch với chính quyền”. Ông Kaiser Kuo thì nói ít tế nhị hơn:”Chúng tôi cũng bị dần tơi tả nhủ bất cứ công ty nào khác thôi”
Quá trình phát triển, đặc biệt là trong 2 năm vừa qua đã để lại một số dấu ấn. Trong tháng mười một năm 2008, t truyền hình Trung ương Trung Quốc phát sóng một số điều tra sâu về Baidu xung quanh các cáo buộc rằng công ty kiếm được hàng đống tiền trên các quảng cáo từ các nhà cung cấp không có giấy phép y tế, và nổi bật hiển thị các quảng cáo này khi người dùng nhập truy vấn liên quan đến sức khỏe. Câu chuyện đầu tiên chiếu vào sinh nhật thứ 40 của Li, thời gian mà không ai ở Baidu cho rằng là trùng hợp ngẫu nhiên. Những quý tiếp theo, Baidu tăng chi tiêu quảng cáo của mình lên 41 phần trăm, đa phần là tập trung vào CCTV. Rất ít người xem Internet Trung Quốc nghĩ rằng nó là một sự trùng hợp khi mà những tin tức tiêu cực chấm dứt.
Trong tháng 8, Tân Hoa Xã tuyên bố cùng với China Mobile (CHL) phát triển một công ục tìm kiếm khác để cạnh tranh. Vào tháng 9, tờ Nhật báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng Sản cử một cựu vận động viên bóng bàn Olympic chạy thử công cụ tìm kiếm mwois mang tên Goso. Ý tưởng tạo ra một thứ gì đó mang tính kĩ thuật phức tạp như là làm một bộ máy tìm kiếm của một cơ quan nhà nước chẳng làm Baidu bận tâm nhiều.
Không còn sự cạnh tranh của Google và quấy rối của chính phủ, Baidu đang kình chống với Alibaba và Tencent theo thế chân vạc để giành vị trí công ty internet ưu việt nhất Trung Quốc. Alibaba chặn các bộ máy tìm kiếm của Baidu khỏi các danh mục sản phẩm của mình và phát triển riêng cho mình một bộ máy tìm kiếm hướng mua sắm. Tencent thì tuyển các kĩ sư từ Google và Baidu và thể sẽ cải thiện bộ máy tìm kiếm của Soho.com. Một cuộc chiến tranh thật sự giữ các đạigia Internet Trung Quốc.
Tất nhiên, nếu bạn tin rằng Baidu đã luôn luôn có một lợi thế sân nhà duy nhất trước các đối thủ như Google, sự xác nhận đó chưa bao giờ được xem xét nghiêm túc. Với các công ty Internet Trung Quốc đổ xô đi xây dựng công cụ tìm kiếm, và với tham vọng của Li để tiến ra nước ngoài nơi mà các đối thủ phương Tây đang cố thủ, Baidu phải đối mặt với nhiều cạnh tranh nghiêm trọng hơn bao giờ hết. người sử dụng Internet trên thế giới cuối cùng phải đưa ra quyết định cho mình cho dù họ thực sự có thể tin tưởng Baidu.
ShjnTany
No comments:
Post a Comment